Nhưng xin bạn nhớ, ngay từ lúc đầu, là 90 phút để dành cho sự học, ba phần trong mỗi tuần như vậy, phải là những phút quan trọng nhất, trong số 1080 phút của tuần lễ. Nhưng quả là tôi có đọc, chứ không phải là không. Hôm đó, bạn không bỏ ra 45 phút để sửa soạn đi ngủ.
Tiểu thuyết đó là cuốn Aurora Leigh mà tác giả là E. Ý muốn làm được việc gì ngoài chương trình đã ấn định là ý muốn chung của những người có một tâm hồn khá! Bạn đi chưa được mười bước thì trí óc bạn đã nhảy nhót ra khỏi vật đó, và đương giỡn với vật khác dưới mắt bạn.
Thật lạ lùng, các nhà báo thường có nhiều ý táo bạo, mới mẻ, hợp thời là vậy, mà chỉ dạy ta cách sống với một số lợi tức nhất định nào đó, chứ không bảo ta cách sống với một số thời gian nhất định. Tôi đề nghị với bạn, mới đầu nên in ít như vậy. Nếu buổi sáng, bạn bước lên xe với cặp tạ để luyện bắp thịt hoặc trọn bộ Bách khoa mười cuốn để học thêm, thì người ta chú ý đến bạn ngay.
Đáng lẽ chỉ nghe thấy những thanh âm hỗn độn thì bạn sẽ nhận được rằng bản hòa tấu là cả một tổ chức kỳ diệu mà mỗi nhóm phần tử đều có một chức vụ riêng biệt và cần thiết. Ta coi hát, đương tươi cười thì giữa hai màn, bóng ma đó đưa ngón tay trỏ chỉ còn xương với da, ra hiệu cho ta và ta mất vui ngay. Như trên tôi đã nói, sự tiếp tế thời gian có chỗ này quý nhất, là ta không thể tiêu non nó được.
Có thể nói rằng cảm giác luôn luôn ngóng trông, mong mỏi đó, hễ sống thì phải có, không thể tách nó ra khỏi đời sống được. tôi nói vậy và buồn mà nhận rằng phần đông người ta không đọc thơ. Nhưng trước khi bắt đầu bạn cho phép tôi dặn nhỏ mấy lời này:
Người ta không phải lúc nào cũng gắng sức hoài được". Một người có thể muốn tới thành La Mecque (Đất thánh của những người theo Hồi giáo). Trong phạm vi cuốn sách nhỏ này, tôi không thể chỉ cho bạn mới đầu nên làm công việc nào, nhưng tôi có hai lời khuyên khá quan trọng.
Đọc hết chương trước, chắc bạn thấy vui vẻ hy vọng và tự nhủ: "Anh chàng này sẽ chỉ cho mình một cách dễ dàng và không mệt nhọc để làm những việc mình muốn làm từ lâu nay mà không được". Nhưng quả là tôi có đọc, chứ không phải là không. Tôi tưởng tượng rằng phần đông những người có óc tò mò tìm hiểu đều hướng đến văn chương.
Nhưng thế nào bạn cũng phải chú ý tới bổn phận đó vào một lúc khác. Điều thứ nhất là phải vạch mục đích để định hướng nỗ lực của bạn. Nếu bạn kiên nhẫn theo được như thế thì chẳng bao lâu bạn sẽ thấy cần bỏ ra bốn, có lẽ năm buổi tối để gắng sức làm cho xong một việc gì, cho đời thật là đáng sống.
Kiên tâm thì không khi nào thất bại. Tới nhà, bạn không ăn ngay. Và có thể thoả mãn lòng khao khát hiểu biết của ta mà không cần đến văn chương.
Thưa bạn, thì bạn cứ bắt đầu đi. Đến mức đó thì đời ta có thể như đời sống trong tù và không phải là của ta nữa. Trong cái xứ sở của thời-gian, giàu nghèo cũng như nhau, khôn dại cũng như nhau.