Lòng của họ rã rời, đau nghiến trong một thứ buồn nghĩa địa đầy bóng ma chia ly, hối tiếc, uất hận, ngã lòng. Họ nghe oi bức, đứng ngồi, ăn ngủ, không yên. Gia đình, quốc gia, vận mệnh thế giới đang thiếu những tâm hồn mạnh.
Trong mùa giao cảm của thứ tình nầy bạn trai thấy tâm hồn họ nhẹ nhõm. Thế là tuổi xanh, mầm tương lai của nhân loại, của quốc gia đang đi xuống mà không mấy ai có phương thế kiến hiệu để chận lại. Có lắm bạn trai mất đi nét mặt non nớt, êm diệu của thời măng sữa.
Họ cũng trông thấy trong đó có sự vui vẻ, trẻ trung. Họ chưa là vĩ nhân nhưng chí của họ không vừa: họ muốn cho đời họ một cái gì. Con đường tu phải được yểm trợ bằng thánh sủng, bằng nỗ lực liên tục tiêu diệt các tật xấu và thánh hóa dần dần.
Còn nói nghịch, thì bạn trai nhất định không thua bạn gái. Lựa kẻ khôn ngoan, cẩn ngôn, giàu kinh nghiệm, học rộng, bàn tâm sự với họ. Tính làm cho to đòi nhiều nghị lực thì không nên tính với họ đ ành rồi.
Nhưng sự trách cứ vì hạnh phúc của bạn thì tôi xin chịu. Trong lớp học chẳng hạn: có nhiều cái bạn trai vì tính háo thắng la lối um sùm để đả đảo, hoan nghênh. Về đường tình ái, họ vẫn bị những cám dỗ nhất là trong tâm tưởng.
Ngoài cửa lòng ta có Sa tăn đợi sẵn. Phải chịu lương trí của bạn gái thì nhiều, mà có lắm kẻ không nhận thức được quái tật nầy. Một chấm, một phết, một lời nói khi vô tình, họ cho là hữu ý gợi tình, ngụ ý gieo duyên.
tính cao cả mà khô lạc nầy, bạn trai có ngay từ lúc ấu thời và suốt quãng đường đời. Không phải tôi phủ nhận ý chí bạn gái hoàn toàn đâu. Đàn ông rút lui sau sự tác thành mầm sống nhưng đã có mặc cảm trách nhiệm về đứa con tương lai xuyên qua tình yêu đối với vợ.
Lúc thơ ấu, bạn trai thực tế. Nhiều cha mẹ bực dọc khi thấy con cái con nít của mình có một lối sống như ăn nói, đòi ăn mặc, chơi nhởi riêng. Còn Brizeux lúc đời đang lên có lần cao hứng nói: Tôi muốn làm César hay không làm gì hết.
Họ không thắc mắc như bạn gái trong lối sống, trong câu chuyện, nhưng họ không muốn ai ăn qua họ mà làm cho họ lép, mất mặt. Lúc sửa những tác văn của nam sinh, tôi thấytính nầy của họ rất rõ rệt. Trong khi yêu, tôi sẽ bàn rộng ở chương sau, bạn trai ít dùng óc phán đoán chu đáo.
Song dù muốn dù không họ tự nhiên mộng. Ở trên tôi nói sơ quatính dễ tín nhiệm đã thúc đẩy bạn trai hay cỡi mở cõi lòng cho bạn gái. Không, thưa bạn trai, chúng ta không nên kiêu hãnh mà hãy khiêm nhu.